Alet Wildmann
Alet Wildmann studeerde in 1979 af als logopediste. Sindsdien is zij werkzaam als stemdocent, onder andere in het theatercircuit.
Van 1982 tot 1998 is zij als stemdocent werkzaam geweest aan diverse afdelingen van de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem en Amsterdam. Sinds 1999 is zij verbonden aan 'de Theaterkade', opleiding en werkplaats voor theatermakers te Amsterdam. Vanaf augustus 2007 werkzaam op de afdeling theaterdocent van ArteZ in Arnhem.
Daarnaast heeft zij sinds 1990 een eigen praktijk. Hierin geeft zij individuele coaching en zanglessen. Ze werkt met beroepssprekers (acteurs, zangers, (aankomend) docenten en sprekers in het bedrijfsleven) aan presentatie, adem-, stem- en zangtechniek, non-verbale expressie, dictie, tekstbehandeling en interpretatie van lied- of (theater)tekst.
Voor diverse opdrachtgevers, zie ook portfolio hieronder, verzorgt zij stem- en presentatietrainingen op maat, zowel groepstrainingen als individuele coaching.
In haar methodiek combineert zij technieken uit de logopedie (Coblenzer), de zang (E.V.T.S.) en het theater (Roy Hart Theatre, Grotowski). Uitgangspunt in haar werk is dat een levendige presentatie gebaat is bij een balans tussen technisch bewustzijn en bezieling.
Als speelster en zangeres deed zij o.a. ervaring op bij semi-professionele muziektheaterproducties en straatacts. Zij volgde diverse theater-, stem- en zangtrainingen en trainingen op gebied van persoonlijke ontwikkeling (o.a. bij het Roy Hart Theatre, Coblenzer, Jo Estill (E.V.T.S), Zygmunt Molik (Grotowski) en Rhiannon). Zij heeft zich in de E.V.T.S. methodiek gespecialiseerd middels werkgroepen en als intern tijdens diverse E.V.T.S. trainingen.
In 1999 ontmoette zij Fransje van Luin op de E.V.T.S. training. In 2003 resulteerde de samenwerking met Fransje van Luin in het opzetten van Vocal Toolbox.
awildmann@vocaltoolbox.nl,
tel 0624 227624
Opdrachten Vocal Toolbox uitgevoerd door Alet Wildmann
Workshop tekstbehandeling stemgebruik en spel, moderne dansacademie ArteZ (2007)
Individuele coaching, zang en performance. Dasarts Amsterdam (2007)
Coaching tekst en spel van afstudeervoorstellingen aan de HAN, Hogeschool Arnhem Nijmegen, afdeling creatieve therapie, (2007)
Stemtraining, voor docenten theater, muziek en dans. De Kubus, Lelystad. (2007)
Individuele presentatie coaching, RABO bank Noord-Oost Veluwe, (2007)
Individuele stem en presentatie coaching hoogleraren. Universiteit van Amsterdam, faculteit rechten. (2006-2007)
Workshops 'bezielend spreken', Re-activate, reïntegratie bureau in Hilversum (2005-2007)
Lessen stem en tekstbehandeling aan eerstejaars studenten op de afdeling theaterdocent Arnhem, ArteZ, (2006)
Workshop spreken en zingen aan de vierdejaars studenten theaterdocent Arnhem, ArteZ (2006).
Presentatiecoaching, Veronica (2006)
Coaching acteurs, stem en tekstbehandeling, VPRO drama productie (2006)
Scholingstraject stemgebruik en tekstbehandeling, docenten Jeugdtheaterschool Delft (2004-2006)
Training 'verstaanbaar Portofoonverkeer' Schiphol Dienstverlening
i.s.m. Fransje van Luin, Schiphol (2005-2006)
Interne stemleergang voor de Acteurs Compagnie, Boertien Training
i.s.m. Fransje van Luin, Naarden (2004-2005)
Trainingen professioneel spreken, presentatie, aan 1e en 2e graads leraren in opleiding, Hogeschool en Universiteit van Amsterdam. (vanaf 2004)
Individuele coaching stem en presentatie, leraren in opleiding, Hogeschool en Universiteit van Amsterdam (vanaf 2004)
Workshop stemgebruik en dictie aan de acteurs, Archeon, Capelle aan de IJssel (2004)
Volledig curriculum vitae is op te vragen via awildmann@vocaltoolbox.nl.
Fransje van Luin
Fransje van Luin is in 1985 afgestudeerd als logopedist.
Naast het reguliere logopedische werk trok het theatermaken haar enorm met name vanuit de mime en de clownerie.
Dit resulteerde in een aantal clowns- en kindertheaterproducties.
Intussen was zij als stemcoach betrokken bij een aantal semi-professionele theaterproducties.
In 1994 is zij op onderzoek gegaan naar de kwaliteit van het stemonderwijs op theaterscholen in Engeland en Schotland en Duitsland ( E.L.I.A.meeting in Berlijn). Samen met collega M. Brinkman ontwikkelde zij presentatiecoaching voor logopedisten, waarbij acteer- en presentatie methodieken de basis vormen.
Ze is 7 jaar als stem- en spraakdocent verbonden geweest aan de kleinkunstopleiding ST&M o.l.v. Selma Susanna en 2 jaar aan de Frank Sanders Musical Academie en Its DNA, een theatervooropleiding van Theatergroep De Nieuw Amsterdam.
De afgelopen 20 jaar heeft zij voor zeer uiteenlopende opdrachtgevers in mondelinge presentaties begeleid bij o.a. AMF, educatief medewerkers Museum Naturalis, omroepers op Schiphol, omroepers ProRail, Joop van der Ende (musical de Jantjes, 2005).
In 2005 heeft zij een training gevolgd bij Cathrine Sadolin, een Deense zangdocent die haar eigen methodiek heeft
ontwikkeld om verschillende zangstijlen te kunnen ”pakken”.
Uitgangspunt in Fransjes manier van werken is:
Spreken is spelen met je wijze van overdracht in de ruimste zin van het woord. Als je stem je instrument is, koester haar en verfijn je mogelijkheden.
Inspiratiebronnen zijn gerenommeerde stemtrainers en regisseurs in Engeland (o.a. C. Berry, P. Rodenburg, P. Brook) en Amerika (K.Linklater), stemgebruik in de wereldmuziek, stemkunstenaars, cabaretiers en zangers en sprekers met passie.
Zij kwam met Alet Wildmann in contact op de E.V.T.S. training in 1999. De ontmoetingen met Alet hebben in 2003 geresulteerd in het opzetten van Vocal Toolbox.
Sinds 2006 werkt zij namens Vocal Toolbox vanuit haar Stemstudio in Haarlem.
fvanluin@vocaltoolbox.nl, tel 0627 062629
Opdrachten Vocal Toolbox uitgevoerd door Fransje van Luin
Stemcoaching Margriet Dantuma in het kader van de voorstelling "De achtertuin" (2009)
Ontwikkeling en uitvoering modulen Stem en Theater en Spreken met Lef, HvA domein Onderwijs en Opvoeding, Amsterdam (2009)
Stemworkshop medewerkers schooltuinen Amsterdam (2008)
Trainer Professioneel Spreken voor instructeurs- en BVE opleidingen van het Centrum Nascholing Amsterdam (vanaf 2008)
Speechcoaching voor Chinese werknemers voor TNT via Quadrovision ( 2008)
Stemcoaching sportinstructeur, studenten HEAO, HES, Universiteit van Utrecht, Fysiotherapieopleiding Diemen, HBO Management, Economie en Recht in Den Haag,
zangdocenten, marketeer, verslaggever MTNL, medewerker INdienst Hoofddorp
Stemcoaching voor Lemming BV in verband met film 'Iep' (2008)
Presentatiecoaching campaigners Greenpeace (vanaf 2007)
Presentatiecoaching manager, assessor of adviseur bij ING, KPNG, BZ, IJB Groep, AAS, Amsterdam Convention Factory, T-mobile, Opstap, Prorail, Dutymanager Schiphol BV, Stichting Lira, DNB, Kinderopvang, Triversum
Individuele coaching trainer(s) van de Plannensmederij, Atos Origin, Boertien, 360 Responsibility, Absint Debat & Communicatie
Individuele coaching voor docenten voor de Universiteit van Nijmegen en de Hogeschool in Holland, opleiding voor toegepaste psychologie in Leiden, Hogeschool van Rotterdam
Workshops Stem en Clown voor Clownschool Buus in Delft (vanaf 2007), zie www.clownschoolbuus.nl
Hernieuwd traject stemtraining Medewerkers Reisinformatie, Prorail ( 2007-..)
Stemtraining nieuwe omroepers AAS, Schiphol (2006-2008)
Presentatietraining medewerkers Greenpeace, Amsterdam (2007)
Stemtraining nieuwe omroepers AAS, Schiphol (2006, 2007)
Stembegeleiding docenten Vossiusgymnasium, Amsterdam (2007)
Workshop 'Vocale Ratatouille' voor studenten Social Work,
Hogeschool inHolland, Alkmaar (2007)
Training Professioneel Spreken voor docenten,
Universiteit van Amsterdam, faculteit wijsbegeerte, Amsterdam (2006)
Workshop 'Vocale Ratatouille' voor docenten Zorg en Welzijn,
Educatieve Hogeschool van Amsterdam (2006)
Workshop 'Stemkleuring' voor Tuna studentenkoor, Leiden (2006)
Stem- en dialectcoaching voor My Fair Lady,
Joop van den Ende Producties (2006)
Stemtraining baliemedewerkers en omroepers AAS,
Schiphol, (2002 - 2006)
Training 'Verstaanbaar Portofoonverkeer' Schiphol Dienstverlening (SDBV)
i.s.m. Alet Wildmann, Schiphol (2005,2006)
Workshops Vocaal Theater Hogeschool van Utrecht,
afdeling logopedie, Utrecht (2005, 2006)
Stemtraining omroepers ProRail (2004-2007)
Workshops stemkleuring voor amateurzangers,
Stichting Balk (2005)
Dialectcoaching De Jantjes,
Joop van den Ende Producties (2004-2005)
Interne stemleergang voor de Acteurs Compagnie Boertien Training,
i.s.m. Alet Wildmann, Naarden (2004-2005)
Trainingen Professioneel Spreken aan 1e en 2e graads leraren in opleiding, Hogeschool en Universiteit van Amsterdam
(vanaf 2004)
Individuele coaching leraren in opleiding, Hogeschool
en Universiteit van Amsterdam (vanaf 2004)
Volledig curriculum vitae Fransje van Luin is op te vragen via fvanluin@vocaltoolbox.nl, tel
0627 062629
Werkwijze
Wij bieden trainingen, individuele coaching en zanglessen op maat en verzorgen workshops. Voor de individuele begeleiding hebben wij werkruimtes in Dieren (Gld) en in Haarlem. Groepstrainingen doen wij vaak op locatie, intern bij de opdrachtgevers of extern, in een door de opdrachtgever verzorgde ruimte.
Om de bewustwording van het eigen spreekgedrag te ondersteunen kunnen we gebruik maken van audiovisuele middelen. Desgewenst gaan we mee naar presentaties of repetities en geven hierop feedback. Zo nodig benaderen wij trainers uit ons netwerk. Natuurlijk werken wij met mensen die onze werkwijze en inhoud uitdragen.
Naar aanleiding van een verzoek, stellen wij een offerte op, waarin de werkzaamheden en betalingsafspraken staan gespecificeerd.
Visie
Als trainers van Vocal Toolbox beschouwen wij het werken met onze klanten als een avontuurlijke ontdekkingsreis. Al werkend zoeken wij naar de kern, de kracht, de energie, de zin, de humor en de betrokkenheid van de klant met de tekst of presentatie.
Er is naar onze mening niet één techniek die tot de ideale presentatie leidt. Wij reiken op maat allerlei ingrediënten aan, Vocal Tools, passend bij ieder individu en kloppend bij de situatie. Met als doel om ermee te kunnen spelen, experimenteren en in te groeien onder deskundige begeleiding.
Publicaties
Stuntelen met je stem
Frans Bauer. Guus Meeuwis; allebei hadden ze onlangs last van stemproblemen. Maar niet alleen zangers ervaren problemen met de stem. Uit onderzoek blijkt namelijk meer dan de helft van alle leraren uiteindelijk stemproblemen krijgt. De Eductieve Hogeschool van Amsterdam stuurt studenten op cursus om zich voor te bereiden op goed stemgebruik.
dit artikel lezen >> waarin Fransje van Luin aan het woord komt (opent in nieuw venster als pdf bestand).
Het lichaam als Klankkast
De stem is voor de leraar een belangrijk en kwetsbaar instrument.
Door stemtraining leren studenten van de Educatieve Hogeschool van
Amsterdam hoe ze hun stem kunnen sparen en de inhoud duidelijker
kunnen overbrengen. Bovendien staan ze met meer plezier voor de
klas.
dit artikel lezen >> waarin Alet Wildmann aan het woord komt (opent in nieuw venster als pdf bestand).
De stemtrainer
Van mannen- naar vrouwenstem? Van plat Rotterdams naar vloeiend Vlaams? Dat kun
je leren. Neem een stemtrainer.
dit interview lezen >> met Fransje van Luin in Quest juni 2005 (opent in nieuw venster als pdf bestand).
Netwerk
De stemtrainers van Vocal Toolbox maken deel uit van een netwerk dat bestaat uit collega stem- en zangdocenten en uit mensen die vanuit hun eigen vak (als psycholoog, regisseur of trainer) een bijzondere binding met onze Vocal Tools hebben.
Deze samenwerking maakt het mogelijk een breed en professioneel aanbod aan trainingen te presenteren aan veel en zeer uiteenlopende doelgroepen.
Interview met Fransje van Luin
tekst: Rik Kuiper, foto: Diederik van der Laan - Quest juni 2005
De stemtrainer
Van mannen- naar vrouwenstem? Van plat Rotterdams naar vloeiend Vlaams? Dat kun
je leren. Neem een stemtrainer.
'Heb je erop gelet hoe hij praat?', vraagt stemcoach Fransje van Luin (43), die in kleermakerszit op een pianokruk zit. 'Hij heeft een laag timbre', zegt de blonde actrice.
Ze moest als huiswerk met een 'machovriend' op stap en nauwkeurig naar zijn stem luisteren.
'Kun je hem nadoen? Zoek zijn stem eens.' 'Hij heeft een laag timbre', zegt ze, nu met een
zware mannenstem. 'En hij eindigt een zin nog lager.' Ze speelt een man in het toneelstuk
Lieve dikke kont van het Veemtheater in Amsterdam.
Haar mannelijke collega, ook bij de training, speelt een vrouw.
De grote vraag daarbij: hoe klinkt een vrouw geloofwaardig als man? En een man als vrouw?
Daar komt meer bij kijken dan een hoge of lage stem opzetten.
De acteurs hebben Van Luin benaderd. Ze is stemtrainer en dialectcoach. Van huis uit is
ze logopediste, maar in plaats van stotterende en slissende kinderen bestaat haar klantenbestand vooral uit professionele sprekers. De een leert ze een accent af, zoals de omroepers op stations en luchthavens. De ander leert ze juist een accent aan. Zoals de acteurs van de musical 'De Jantjes', waarin de voertaal plat Amsterdams is. 'En ik werk met een advocaat die steviger wil leren pleiten.'
Maar wat is er zo erg aan een zachte 'g' of een vette 'r'? 'Niets', vindt Van Luin. 'Een dialect is mooi, maar het probleem is dat mensen met een dialect vaak in een hokje geplaatst worden.
Toen ik de omroepers van de spoorwegen trainde, heb ik de dialecten in hun waarde gelaten. Treinreizigers willen wanneer ze ergens aankomen, toch de wijze van spreken horen die bij de streek hoort. Dat hoort ook bij reizen, maar het dialect moet niet afleiden van de boodschap.'
Schipholstem klinkt zakelijk
Als oefenmateriaal voor de acteurs heeft Van Luin vandaag fragmenten meegenomen. Uit
haar bandrecorder komt de stem van een omroepster op Schiphol:
'De passagiers van KLM en Continental Airlines moeten worden omgeboekt', zegt een
zakelijke vrouwenstem.'Wat valt je op?' vraagt ze aan de acteur die een vrouw moet spelen. 'Ze articuleert de 's' heel sterk', antwoordt hij.
Van Luin:'Je moet ook eens op de stem van de Bijenkorf letten. Zij praat op een wervende manier, ze gaat met haar stem omhoog.' Ze zegt het voor: 'Dames en heren, een
nieuwe aanbieding.' 'Maar op Schiphol moet het juist zakelijk klinken: de melodie gaat aan het einde naar beneden.' Vervolgens moet de acteur de Schiphol-stem nadoen, staande op een houten schijf met een gammel pootje.
Het ding moet voor een goede houding zorgen, maar de acteur heeft moeite in balans te blijven. 'Borst naar voren', zegt Van
Luin. 'Alsof er een vlinder op wil landen.' Als hij zijn evenwicht heeft, oefent hij de stem. Na veel herhalen verbastert hij, gewend om te improviseren, de tekst tot een geestigere versie: 'British Airways en KLM wensen u een fijne kerstvakantie, en u moet
worden omgeboekt.'
Hoe word ik stemtrainer?
Je moet goede oren hebben en ook muzikaal zijn. Dat is essentieel, meent
Fransje van Luin. 'Stemtrainer is een vrije titel, iedereen mag zich zo noemen.
Je hoeft niet per se logopedist, zoals ik, te zijn. Belangrijk is dat je creatief bent,
en dat je je kunt inleven in de mensen die je traint. Als je met acteurs werkt,
moet je interesse in theater hebben.
Zelf heb ik gezongen en kindertheater gespeeld. Ik weet uit ervaring wat optreden van acteurs en zangers vraagt.'
